Baø noäi toâi noùi : "Ngöôøi ta ñi laøm aên ôû Nam Vang, ngöôøi ta khoâng mang vaøng thì cuõng mang baïc veà, coøn cha baây chæ mang veà moät moùn aên : saàu ñaâu." Laù saàu ñaâu troän vôùi khoâ hay caù loùc nöôùng, anh chò em toâi chaúng ai aên ñöôïc. Toâi thoø ñuõa gaép moät mieáng khoâ hoaëc ruoät caù, khoâng dính moät chuùt laù maø sao noù ñaéng, ñaéng hôn khoå qua vaø ñaéng hôn caû caùi loaïi rau mang teân ñaéng laø rau ñaéng nöõa kia. Maù toâi raùng aên cho cha toâi vui, baø noäi toâi vöøa aên vöøa ngaãm, chæ coù cha toâi laø aên ngon laønh. Sau vaøi laàn, baø toâi gaät guø : "Ñaéng maø ngoït nhö vò thuoác, maùt gan, tuïi con taäp aên cho quen, ñöôïc !". Thöông baø, muoán nghe lôøi baø, nhöng toâi khoâng taäp noåi. Nhöng nhôø caùi moùn saàu ñaâu naøy maø toâi bieát ñöôïc coâ gaùi baùn saàu ñaâu. Coâ gaùi baùn saàu ñaâu vöøa baùn ôû chôï vöøa mang ñeán taän nhaø ngöôøi mua. Coâ gaùi aáy lôùn hôn toâi ñoä hai ba tuoåi, naêm aáy toâi tôùi tuoåi möôøi ba sau khi laáy baèng Settifica. Nhaø coâ ôû trong kinh caùch chôï ñoä moät caây soá. Chæ caùch chôï coù moät caây soá maø phaûi mang tieáng gaùi nhaø queâ. Nhaø queâ nhöng traéng treûo vaø ñeïp vôùi ñoâi maét long lanh, ñeïp trong chieác aùo baø ba maøu hoät gaø, chaúng thua con gaùi chôï chuùt naøo. Ñieàu toâi ngaïc nhieân laàn ñaàu gaëp coâ khi coâ mang hai boù saàu ñaâu cho cha toâi, côõ tuoåi chò toâi maø goïi cha toâi baèng anh Hai. Teù ra coâ coù baø con vôùi toâi töø ñôøi oâng sô oâng coá, toâi ñaønh phaûi goïi coâ laø coâ. Chaéc chaúng ai truøng teân vôùi coâ, coâ teân Saøo, coâ Hai Saøo. Con Hai Saøo baùn saàu ñaâu, saàu noùi treäch qua moät chuùt laø "saøo", vì vaäy maø daân ôû chôï khoâng noùi con Hai Saøo baùn saàu ñaâu, maø laø con Hai Saøo Ñaâu. ôû chôï ai cuõng bieát coâ khoâng phaûi vì ñeïp hay coù gì ñaëc bieät maø vì caùc haøng ôû chôï nhö haøng rau, haøng caù, haøng thòt, haøng gaïo, haøng naøo cuõng nhieàu ngöôøi baùn, saàu ñaâu thì chæ coù moät mình coâ. Coâ ngoài laãn trong haøng rau, noåi baät leân vôùi chieác aùo maøu hoät gaø vôùi vaøi chuïc boù saàu ñaâu trong moät caùi nia. Chôï chöa tan thì coâ ñaõ xaùch nia veà roài. Thôøi gian nhö ñi taét uqa tröôùc maët toâi vaø moïi ngöôøi, coâ Hai Saøo Ñaâu cuõng hieän leân thaät loäng laãy. Tuoåi daäy thì, hình daùng nhan saéc boãng ñoåi thay khoâng coù lôøi baùo tröôùc, nhö ñöôïc loät xaùc trôû thaønh tieân sau moät giaác nguû. - Saøo ñaâu nôû roåi ! - Toâi nghe nhieàu anh con trai traàm troà noùi vôùi nhau. Chôï laøng toâi coù moät anh con trai noåi baät leân giöõa trai laøng - anh Hai Theå, anh noåi baät khoâng vì con chuû tieäm vaøng maø noåi baät vì trình ñoä hoïc vaán cuûa anh. anh ñaäu ñíp-loâm. Laøng toâi duy nhaát coù moät ngöôøi ñaäu tuù taøi, coøn ñíp-loâm ñeám khoâng ñaày moät baøn tay. Trôû veà laøng, anh khoâng laøm thaày thoâng thaày kyù, chæ chôi vôùi baïn beø cuøng löùa. Anh bieát ñaøn ghita, maêngñoâlin vaø thoåi acmoânica. Anh khoâng phaûi laø ngöôøi con trai vaïm vôõ, cuõng khoâng coù veû thö sinh, vôùi maùi toùc daøy, nöôùc da ñaäm, ngöôøi taàm thöôùc, anh coù veû phong traàn. Anh khoâng laøm vieäc cho Taây nhöng ngaøy naøo anh cuõng vaøo boùt ñaøm ñaïo vôùi teân coø Taây. Thaèng coø Taây coâ ñôn, thieáu ngöôøi noùi chuyeän, noù raát caàn anh. Töø ngaøy anh veà laøng, thaèng coø Taây coù moät caùi teân môùi - thaèng Taây baùn thòt heo, chính anh ñaët cho noù. Anh keå : - Laø Taây maø noùi tieáng Taây traät laát. Mình keå chuyeän noùi tieáng Phaùp, mieäng noù cöù haù ra, chaúng bieát trôøi ñaát gì. Hoïc haønh chaúng tôùi ñaâu, saùch vôû thì khoâng ñoïc, nhö ngöôøi baùn thòt heo. Ngöôøi nghe ai cuõng ngaïc nhieân. Töôûng caùi gì noù cuõng hôn mình, baây giôø môùi bieát noù chæ khaùc mình ôû choã lôùn, muõi loõ, maét xanh, toùc vaøng vaø aùc. Daân chôï khoâng ai goïi coø Taây laø oâng coø nöõa maø goïi "Taây thòt heo", khoâng neå cuõng khoâng sôï nöõa. Nhaø toâi saùt beân tieäm nöôùc chuù Khuøi. Saùng naøo daân chôï cuõng ngoài ñaày baøn, baùnh bao, huû tieáu, caø pheâ vôùi ñuû thöù chuyeän. Coù moät anh con trai noùi : - Trong tuïi baây tao ñoá ñöùa naøo chim ñöôïc con Hai Saøo Ñaâu ! - Ñöôïc thì maøy tính sao ? - moät anh coù veû ngon trai hoûi laïi. - Moät chaàu. - Moät chaàu thì nhaèm nheø gì ! - Ñöôïc thì maøy söôùng chöù tao söôùng ñaâu, chaúng qua thöôûng caùi taøi cuûa maøy thoâi chôù ! Moät anh khaùc : - Thoâi ñi maáy cha, ñöøng coù khoaùc laùc - roài anh nhaéc vaø toâi nhôù. aáy laø moät chieàu gioù baác non thoåi veà vaø baàu trôøi chim eùn xoøe caùnh caét doïc caét ngang treân baàu trôøi ôû saân chôï. Caùi saân chôï traùng nhöïa saïch seõ vaø meânh moâng, haøng quaùn naøo cheø, chaùo, mì, huû tieáu, thuoác laù xeáp haøng, baùn chieàu, baùn ñeâm. Trai gaùi aên doïn qua laïi daäp dìu. Hai Theå ngoài treân chieác gheá haøng cheø, chôi ñaøn. (Nhôù laïi maáy chuïc naêm sau toâi khoâng gaëp ñöôïc ai nhö anh). Vöøa thoåi keøn acmoânica anh keïp giöõa hai ñaàu goái, cuùi ñaàu xuoáng thoåi; caây ñaøn maêngñoâlin thì loøn döôùi hai chaân; mieäng thoåi, tay ñaùnh ñaøn, hoøa vaøo nhau nghe ñaõ ôi laø ñaõ. Khoâng ai laø khoâng thaùn phuïc. Caùi hoâm ñoù coù caû coâ Hai Saøo Ñaâu cuûa toâi loäng laãy vôùi chieác aùo baø ba maøu hoät gaø. - Tao thaáy hai ñöùa nhìn nhau meâ maån, noù hôùp hoàn nhau roài. Sau ñoù, ngaøy naøo maø Hai Theå khoâng chaïy xe voâ trong kinh. OÂng baø mình noùi "trai taøi gaùi saéc", ñöøng chen voâ. Coù theøm thì nuoát nöôùc mieáng. Chuyeän keå naûy giôø xaûy ra hoài naêm 1944. o0o Naêm 1944-1945, moät naêm maø bao bieán coá. Quaân Nhaät vaøo Ñoâng Döông ñeán taän laøng, ñaûo chaùnh, baét coø Taây. Quaân Nhaät ñaàu haøng Ñoàng minh, Caùch maïnh thaùng Taùm thaønh coâng, moïi ngöôøi noâ nöùc vôùi côû ñoû sao vaøng bay phaát phôùi. Roài quaân Phaùp ñöa taøu chieán, naõ ñaïi baùc, ñoå quaân chieám laïi laøng. Boùt coø laïi coù moät thaèng Taây. Nhieàu trai laøng ra ñi, chôï laøng cuõng vaéng maët anh Hai Theå. Nghe noùi anh ñi Veä quoác ñoaøn, laøm chæ huy. Chôï laøng vôùi chôï quaän caùch nhau 12 caây soá, ñöôøng boä laø con ñöôøng raûi ñaù, ñi xe ñaïp, xe ngöïa vaø xe hôi, ñöôøng thuûy thì ñi doïc theo soâng Tieàn. Quaân Phaùp töôûng ñaõ doàn heát Vieät Minh veà röøng U Minh, vuøng naøy chuùng ñi laïi ngheâng ngang. Theá laø moät buoåi saùng ñaàu naêm 1946, hai chieác canoâ chôû moät trung ñoäi lính Phaùp cuøng vôùi thöïc phaåm naøo röôïu, naøo söõa, naøo thuoác.... ñi töø chôï quaän veà chôï laøng, con soâng meânh moâng nhöng hai chieác canoâ laïi chaïy caëp bôø, trong taàm suùng. Suùng töø treân bôø baát thaàn raûi xuoáng. Boïn chuùng khoâng kòp trôû tay, nhaûy uøm xuoáng soâng. Khoâng chæ coù Veä quoác ñoaøn maø caû daân chuùng duøng cheøo vaø daàm leân xuoáng baêng ra, dieät töø teân. Trong ba ñôn vò töø U Minh ñaõ bí maät trôû veà, ba ñôn vò keát thaønh lieân quaân ñaùn moät traän môû maøn doøn daõ, trong ñoù coù ñôn vò anh Hai Theå. Roài cuõng ngay toái hoâm ñoù, quaân Phaùp ñöa ñaïi quaân tôùi, ñoát saïch, gaëp baát cöù ai, giaø hay treû, ñaøn oâng hay ñaøn baø, chuùng cuõng baén. Chuùng gieát hôn traêm ngöôøi. Ñeâm khuûng boá thaät theâ löông (sau naøy moãi naêm ñeàu coù moät ngaøy gioã cho caû traêm gia ñình, goïi laø gioã hoäi). Daân laøng sôï chuùng traû thuø, laàn löôït boû nhaø ra ñi, vöôït soâng Tieàn veà phía kia soâng daãn vaøo Ñoàng Thaùp Möôøi, laø vuøng Giaûi phoùng. Ngay cuø lao Sieâng ngang laøng toâi cuõng khoâng coù ñoàn boùt. Nhaø toâi ñi, gia ñình anh Hai Theå cuõng ñi vaø caû nhaø cuûa coâ Hai Saøo Ñaâu cuõng ñi. Moïi ngöôøi theo khaùng chieán trong khoâng khí töng böøng. Ba trung ñoäi laø moät ñaïi ñoäi coù ban chæ huy Ñaïi ñoäi haún hoi, nhöng moãi trung ñoäi ñeàu hoaït ñoäng ñoäc laäp, moãi ñôn vò moãi vuøng, ñôn vò naøo cuõng coù soá nhöng moïi ngöôøi ñeàu goïi ñôn vò boä ñoäi theo teân cuûa ngöôøi chæ huy. Toâi cuõng vaøo boä ñoäi, boä ñoäi anh Hai Theå, laøm lieân laïc cho anh. Coâ Hai Saøo Ñaâu thì laïi laøm caùn boä huyeän. Treân ñöôøng haønh quaân hoaëc nhöõng laàn Hoäi phuï nöõ vaø Hoäi meï chieán só mang quaø caùp uûy laïo chieán só, hai ngöôøi thöôøng gaëp nhau. Caùi moái tình "trai taøi gaùi saéc" hình nhö ai cuõng bieát. Nhöng nhöõng naêm ñaàu khaùng chieán, duø yeâu, duø ñaõ höùa hay ñaõ daïm hoûi, khoâng ai nghó ñeán ngaøy cöôùi, ai cuõng baûo chôø ñeán ngaøy ñoäc laäp. Ngaøy ñoäc laäp luoân luoân hieän ra tröôùc maét moïi ngöôøi, khoâng bieát laø ngaøy naøo, nhöng khoâng sao, ngaøy mai, ngaøy moát hoaëc sang naêm....chaúng voäi gì. Roài ñeán naêm 1947, ñôn vò leân ñöôøng haønh quaân. Caû ba ñôn vò xuoàng noái theo xuoàng daøi daèng daëc trong buoåi chieàu muøa nöôùc lôùn. Töôûng nhö bao cuoäc haønh quaân, ñi roài seõ trôû laïi, coù ngôø ñaâu caøng ñi caøng xa, coù ngöôøi ñi maõi maõi khoâng veà. Ñôn vò chuùng toâi vöôït soâng Tieàn, qua soâng Haäu, veà U Minh roài vöôït loä Caùi Saén veà chieán tröôøng Baûy Nuùi. Töø Baûy Nuùi veà laøng toâi beân soâng Tieàn, thôøi bình thì ñi khoâng quaù moät ngaøy, saùng ñi chieàu tôùi, nhöng chieán tranh thì "caùch xa nghìn truøng". Ñôn vò chuùng toâi vöøa ñi vöøa ñaùnh, phaûi maát ñeán nöûa naêm trôøi, bao nhieâu ñoàng ñoäi naèm laïi doïc ñöôøng vaø theâm nhieàu lính môùi. Anh Hai Theå laø ngöôøi chæ huy nhöng vaãn giöõ veû haøo hoa phong nhaõ. Duø cöôùp ñöôïc noùn saéc cuûa giaëc, anh vaãn ñoäi chieác noùn baøng thôøi Thanh nieân Tieàn phöông nhö anh chaên boø ngöôøi Chaâu Myõ, khi ra traän vaãn chieác noùn baøng, tay laêm laêm caây suùng ngaén, thaúng löng treân khaép traän ñòa, khoâng heà thaáy lom nhom duø ñaïn bay veo veùo ngang ñaàu. Ñuùng laø ngöôøi chæ huy ñi giöõa laøng teân muõi ñaïn. Trong ñaïi ñoäi khoâng ai coù trình ñoä hoïc vaán nhö anh, anh caøng ñöôïc neå troïng. Ñeán choã döøng quaân, chieàu chieàn anh thöôøng mang caây ñaøn ghita cuøng vôùi naêm ba chieán só trong ñoù coù toâi, ngoài vaøo quaùn beân bôø soâng. Anh uoáng, anh ñaøn vaø anh haùt. Anh nhôù coâ Hai Saøo Ñaâu cuûa toâi. Duø chöa cöôùi nhöng anh vaãn xöng vôùi toâi baèng döôïng vaø goïi toâi baèng "maày Naêm !". Naêm 1948, toâi ñöôïc cöû ñi hoïc, anh voã vai toâi : "Maày môùi 16 tuoåi, thaáy maøy loùc thoùc ñi theo tao khoâng ñaønh. Döôïng cöû maøy hoïc theâm, maøy ñöøng phuï loøng ñoàng ñoäi vôùi coâ döôïng maày !". Suoát bao nhieâu naêm sau, toâi bieát ñôn vò anh ñang hoaït ñoäng ôû ñaâu, ñaùnh chieán dòch naøo, nhöng khoâng bao giôø gaëp, cuõng khoâng thö töø, nhöng vaãn nghó, vaãn nhôù anh vaø moái tình cuûa anh vôùi coâ Hai Saøo Ñaâu cuûa toâi. Maõi ñeán naêm 1960 sau boán naêm taäp keát ra Baéc, nhaân chuyeán ñi vieát moät phoùng söï veà boä ñoäi mieàn Nam ñi xaây döïng noâng tröôøng, toâi môùi gaëp anh. Chieàu chieàu hai anh em thöôøng ngoài trong tuùp leàu beân bôø suoái döôùi chaân nuùi Ba Vì, khi uoáng traø, khi uoáng röôïu, nhaéc bao nhieâu chuyeän ñôøi. Moät buoåi chieàu anh ra suoái, trong tay moät nhaønh laù. Ñôn vò anh laø ñôn vò chaên boø, töôûng anh tieän tay beû, khoâng ngôø anh beû vôùi nhaønh laù khaùc : - Nhôù coâ Hai maøy laø nhôù saàu ñaâu. Mieàn Baéc khoâng coù saàu ñaâu, khoâng ai bieát caùi moùn goûi saàu ñaâu. Caây naøy cuõng moät heä saàu ñaâu nhöng khoâng aên ñöôïc, noù laø xoan. Nhìn qua hao hao gioáng nhau. Anh caàm nhaønh xoan leân : - Xoan teân khoa hoïc laø Melia Azedarach, coøn saàu ñaâu trong mình thì teân Azadiractaindica. Anh ngaét moät chieác laù tröôùc maét toâi : - Naêm ! Maày thaáy roõ chöa, laù hai laàn keùp. Coøn saàu ñaâu trong mình thì laø moät laàn keùp, thöù dieäp ñaùy hôi baát xöùng, bìa coù raêng taø. Chuøm tu taùn ngaén hôn laù, möôøi tieåu nhò gaén tröôùc moät phieán ñaàu loõm, nuoám phuø coù ba gai vaø moät voøng noâng : ba buoàng, moãi buoàng hai noaõn. Quaû nhön cöùng gioáng traùi caø na, Naêm coù nhôù khoâng ? Anh noùi veà ñaëc ñieåm caây saàu ñaâu nhö moät oâng thaày giaûng veà caây coû. Toâi noùi : - Hoài ôû nhaø, ñaéng quaù khoâng bieát aên maø cuõng chaúng bieát caây saàu ñaâu ra sao. - Hoài coøn ñi hoïc, moân naøy döôïng gioûi nhaát. Döôïng thích ñoïc veà caây coû vôùi chim muoâng. Moãi laàn döôïng vaøo chôi nhaø coâ Hai maày, döôïng nhìn caây saàu ñaâu ñeán thuoäc loøng. Neáu maø ôû mieàn Baéc coù caây saàu ñaâu thì nhöùt ñònh döôïng seõ troàng moät caây. Caây xoan ñeïp nhöng khoâng phaûi caây saàu ñaâu. Coù gì tieác reû trong gioïng noùi cuûa anh. o0o Ai vaäy caø ? Toâi töï hoûi khi thaáy moät ngöôøi ñaøn oâng toùc baïc phô nhöng vaïm vôõ töø treân chieác taéc-xi böôùc xuoáng ñi vaøo nhaø toâi. Ngöôøi ñaøn oâng maëc quaân phuïc nhöng khoâng ñeo quaân haøm, böôùc ñi cuûa oâng coøn nhanh nheïn laém. Nhaø toâi laø nhaø taäp theå neân khoâng bieát oâng tìm ai. OÂng ñeán gaàn, trì nhôù toâi böøng leân vaø toâi chaïy xoâ tôùi : - Döôïng Hai Theå phaûi khoâng ? Ngöôøi ñaøn oâng döøng laïi, toeùt mieäng cöôøi : - Coøn ai voâ ñaây nöõa ! Hai chuùng toâi oâm nhau vaø tay anh voã boàm boäp leân vai toâi : - Laâu, laâu quaù. Döôïng veà höu roài, coøn chuùt thôøi gian thaêm anh em. Döôïng voâ nhaø thaêm vôï con maày, roài maày leân xe ñi vôùi döôïng... Hai chuùng toâi ngoài trong moät caùi quaùn xa trung taâm thaønh phoá, moät caùi quaùn naèm trong heûm, khoâng oàn aøo tieáng xe coä, quaùn laù vaø tröôùc saân quaùn coù moät haøng cau kieång deã gôïi nhôù ñeán queâ nhaø. Quaùn coù teân laø "Leng Keng quaùn", 43/6 ñöôøng Nô Trang Long. Laàn cuoái gaëp anh beân bôø suoái döôùi chaân nuùi Ba Vì töø naêm 1962 maø nay laø ngaøy giöõa thaùng 11 naêm 1998, ba möôi saùu naêm roài coøn gì. Toâi saép baûy möôi, coøn anh thì quaù baûy möôi, hai oâng giaø. Anh noùi : - Ñieåm laïi ñôn vò mình ngaøy ñaàu khaùng chieán, hôn boán möôi anh em cuøng moät xöù sôû baây giôø chæ coøn ba thaèng : döôïng, maày vôùi moät thaèng ñang ôû chôï. Töø ngaøy giaûi phoùng ñeán giôø, heã ñeán ngaøy 23-9 thì döôïng laøm moät maâm côm cuùng taát caû anh em. Göông maët, taàm maét vaø caû gioïng cuõng xa xoâi : - Cuoái ñôøi ngaãm laïi coù maáy ñieàu khoâng ngôø. Cuoäc haønh quaân buoåi chieàu muøa nöôùc khoâng ngôø laø haønh quaân veà Baûy Nuùi. Khoâng ngôø ñeán khi taäp keát khoâng gaëp ñöôïc coâ Hai Saøo Ñaâu cuûa maày. Khoâng ngôø moät thaèng giao lieân chaïy lon ton baây giôø laø moät nhaø baùo laõo thaønh. Caùi khoâng ngôø lôùn nhöùt laø mình coøn soáng, coøn ngoài vôùi nhau. Coâ phuïc vuï trình caùi thöïc ñôn caét ngang caâu chuyeän cuûa anh. Anh laät töøng tôø thöïc ñôn, nhìn töøng moùn aên roài nhö giaät mình : - Coù goûi saàu ñaâu aø ? - Daï coù nhöng chaäm moät chuùt. Anh ñuøa : - Baây giôø ñi troàng hay ñi haùi ? - Coâ phuïc vuï lòch söï töôi cöôøi : - Daï, vöøa môùi heát, nhöng goïi ñieän thoaïi thì hoï mang ñeán ngay. Anh Hai Theå nhìn coâ phuïc vuï ngaïc nhieân : - Goïi ñieän thoaïi thì hoï mang tôùi ? - Daï thöa phaûi. Laø vöïa, choã ñoù laø choã cung caáp saàu ñaâu cho toaøn thaønh phoá. - Hieän ñaïi quaù haù ! Coâ coù ñieän thoaïi khoâng ? - Daï coù. Anh Hai Theå rôøi gheá böôùc theo coâ phuïc vuï. anh trôû laïi baûo toâi : - Maày Naêm ngoài ñaây chôø döôïng. Anh goïi taéc-xi. Ngoài chôø, toâi caûm nhaän chuyeán ñi cuûa anh. Nhìn ñoàng hoà, 20 phuùt, anh trôû veà vôùi ba boù saàu ñaâu, moät boù baèng nöûa cöôøm tay. Anh ngoài xuoáng : - Maày Naêm bieát sao döôïng töï ñi mua khoâng ? Toâi hoûi laïi anh baèng moät caùi nhöôùng maét. Anh noùi : - Döôïng veà Nam töø naêm 1963, ñi, khoâng gaëp laïi, cuõng khoâng ai chia tay vôùi ai. Nöûa naêm roøng môùi ñeán Baûy Nuùi. Vieäc ñaàu tieân cuûa döôïng laø tìm hoûi coâ Hai cuûa maøy. Moät naêm sau môùi doø ra tin töùc. Chöa kòp möøng thì tin buoàn ñeán. Möøng laø coâ Hai vaãn chôø, vaãn tieáp tuïc coâng taùc nhöng laïi hy sinh, bò tröïc thaêng baén treân Ñoàng Thaùp Möôøi. Khoâng coøn gì nöõa, döôïng lao vaøo traän, nhöng laï, ñaïn noù traùnh, khoâng cheát, cuõng chaúng coù vieân ñaïn naøo ñuïng ñeán loâng chaân. Naêm 1967, boán möôi tuoåi roài ai cuõng phaûi coù moät gia ñình, döôïng laáy vôï, laøm ñaùm cöôùi döôùi bom ñaïn ôû ñoài Töùc Duïp. - Chò vaø maáy chaùu khoûe ? - Khoûe. Taïi sao döôïng töï ñi laáy saàu ñaâu, maày Naêm coù bieát khoâng ? Nghe noùi choã vöïa saàu ñaâu, töï döng trong loøng döôïng nhö thöùc leân moät ngoïn löûa hy voïng. Bieát ñaâu coâ Hai coøn soáng, chieán tranh maø, coù ngöôøi gia ñình ñaõ thôø roài laïi loùt toùt trôû veà. Bieát ñaâu baây giôø coâ Hai laø chuû vöïa saàu ñaâu ôû ñaát Saøi Goøn naøy ? Döôïng trôû laïi ñaây taát nhieân laø khoâng phaûi. Nhöng neáu döôïng khoâng ñi laø caû ñôøi döôïng khoâng yeân. Coâ Hai cuûa maày maát nhöng chính coâ ñaõ giuùp cho gia ñình ñôõ khoù khaên. Toâi laïi nhìn anh toû ra khoâng hieåu. Nhö ñoaùn yù nghó cuûa toâi, anh hoûi : - Khoâng hieåu phaûi khoâng ? Toâi cöôøi, gaät ñaàu. - Maáy naêm tröôùc, sau khi veà höu vôùi caáp ñaïi taù, döôïng xaây nhaø treân moät maûnh ñaát ngoaøi ngoaïi oâ thò xaõ. saün coù moät coâng ñaát, döôïng troàng caây aên traùi, naøo maän, naøm maõng caàu, naøo nhaõn; saün ñaát döôïng troàng maáy caây saàu ñaâu, troàng caây saàu ñaâu ñeå nhôù coâ Hai. Vaøi naêm sau khoâng ngôø coù ngöôøi ñeán hoûi mua, mua maõo caû naêm. Vaäy laø vôï choàng döôïng phaûi ñoán heát caây aên taïp, troàng ba möôøi caây, troáng kín caû mieáng ñaát sau nhaø. Naêm nay ñaõ coù ngöôøi maõo heát, maày Naêm coù bieát hoï mua maõo moät caây laø bao nhieâu khoâng ? - Chuyeän naøy toâi doát. - Moät trieäu moät caây. Heã coù laù non thì hoï tuoát ñuùng moät naêm. - Moät trieäu moät caây ? - Toâi hoûi laïi. - Döôïng noùi doùc laøm gì. Baây giôø moät naêm naèm choûng goïng cuõng ñöôïc ba möôi trieäu. Nhö vaäy coù phaûi coâ Hai phuø hoä döôïng khoâng ? Hoï vöøa öùng cho döôïng möôøi trieäu, döôïng leân ñaây ñeå mua caây "oït" cho con uùt, noù gioáng döôïng noù meâ nhaïc. Goûi saàu ñaâu ñaët leân baøn. Trong ñôøi cuûa con ngöôøi, moät caâu thô hay moät caâu haùt ñeàu gôïi leân cho ta moät kyû nieäm bò vuøi laáp trong taâm trí. Moät moùn aên cuõng vaäy. Caùi vò ñaéng vaø ngoït cuûa saàu ñaâu gôïi toâi nhôù ñeán baø, nhôù cha meï, anh em vaø trong töôûng töôïng cuûa toâi, hình aûnh coâ Hai Saøo Ñaâu vôùi chieác aùo maøu hoät gaø naèm laïi vónh vieãn treân chieác xuoàng leânh ñeânh ñoàng nöôùc döôùi taàm bay cuûa tröïc thaêng. |